Rıdvan Eşin
Ünüllar Hidrolik
Fibar
Hasan Öğdüm
Köşe Yazarı
Hasan Öğdüm
 

İLKEL BENLİK: İÇİMİZDEKİ ESKİ HAYVAN

İlkel benlik, insanın hayatta kalmak için geliştirdiği en eski yazılımdır. Korku, açgözlülük, sahip olma dürtüsü, güç arzusu, “ben”i koruma refleksi… İlkel benlik düşünmez; tepki verir. Uzun vadeyi hesaplamaz; anlık kazancı seçer. Paylaşmaz; istifler. Onarmaz; tüketir. Ve insan, tüm teknolojisine, bilgisine, akademisine rağmen bu ilkel benlikten kopamaz. Çünkü: Güç hâlâ güvenlik sanılıyor. Sahip olmak hâlâ var olmakla karıştırılıyor. Doğa hâlâ “kaynak” diye adlandırılıyor. İlkel benlik şunu fısıldar: “Al. Daha çok al. Bitene kadar al.” Ve modern insan, bu fısıltıyı kalkınma, büyüme, refah gibi süslü kelimelerle meşrulaştırır. Kopamayışın Nedeni: Konforun Sarhoşluğu İnsan ilkel benlikten kopamaz çünkü bedelini henüz bireysel olarak ödemediğini sanır. Musluk hâlâ akıyorsa, sorun yoktur. Market rafı doluysa, kriz yoktur. Elektrik yanıyorsa, karanlık uzaktadır. Oysa bu bir yanılsamadır. Bugün dünyada: 2 milyardan fazla insan temiz içme suyuna düzenli erişemiyor. Son 50 yılda biyolojik çeşitliliğin yaklaşık %70’i yok oldu. Dünya üzerindeki tatlı su kaynaklarının %80’inden fazlası tarım ve sanayi tarafından kirletildi ya da tüketildi. Bunlar rakam değil. Bunlar geri dönüşsüzlük eşikleri. Bu Topraklar Ne Yaşıyor? Bu coğrafyada göller ölürken sessiz kalındı. Akşehir Gölü kurudu. Eber Gölü can çekişiyor. Tuz Gölü, flamingoların yavrularıyla birlikte çatladı. Beyşehir, Manyas, Sapanca alarm veriyor. Yeraltı suları, sondajlarla yağmalandı. Nehirler HES’lerle borulara hapsedildi. Verimli tarım arazileri betonla mühürlendi. Sonuç? Kuraklık artık istisna değil, yeni normal. Çiftçi toprağını terk ediyor. Gıda fiyatları artıyor. Temiz su, stratejik bir silaha dönüşüyor. Ama ilkel benlik hâlâ şunu söylüyor: “Bugün kazanalım, yarını sonra düşünürüz.” Küresel Yıkım: Dünya Bir Deneme Tahtası Değil Amazonlar her yıl milyonlarca hektar küçülüyor. Okyanuslarda plastik adalar, balıklardan büyük. Buzullar eriyor; denizler yükseliyor. Toprak yoruldu, iklim dengesi bozuldu. Ve biz hâlâ “doğaya zarar veriyoruz” diyoruz. Yanlış. Doğaya zarar verilmiyor. Doğa cevap veriyor. İnsan kendi yaşam alanını sabote ediyor. Kendi sofrasını zehirliyor. Kendi suyunu kurutuyor. İlkel Benlik Yenilmez Değil İnsan ilkel benliğini yenemediği için bu halde değil. Yenmek istemediği için bu halde. Çünkü: Sorumluluk rahatsız eder. Sadelik kâr getirmez. Vicdan büyümeyi yavaşlatır. Ama gerçek şu: İlkel benlik kazanırsa, insan kaybeder. Ne teknoloji kurtarır, ne para, ne sınırlar, ne ordular. Su yoksa, hayat yoktur. Toprak ölürse, insan da ölür. Doğa çökerse, medeniyet masaldır. Bu bir çevre meselesi değil. Bu bir var olma meselesidir. Ve soru artık şudur: İnsan, ilkel benliğini dizginleyip insan mı olacak; yoksa kendi yarattığı enkazın altında kalıp tarih mi olacak? … Sessizlik de bir cevaptır.   ​   Saturno devorando a un hijo - GOYA
Ekleme Tarihi: 03 Şubat 2026 -Salı

İLKEL BENLİK: İÇİMİZDEKİ ESKİ HAYVAN

İlkel benlik, insanın hayatta kalmak için geliştirdiği en eski yazılımdır.

Korku, açgözlülük, sahip olma dürtüsü, güç arzusu, “ben”i koruma refleksi…

İlkel benlik düşünmez; tepki verir.

Uzun vadeyi hesaplamaz; anlık kazancı seçer.

Paylaşmaz; istifler.

Onarmaz; tüketir.

Ve insan, tüm teknolojisine, bilgisine, akademisine rağmen bu ilkel benlikten kopamaz.

Çünkü:

Güç hâlâ güvenlik sanılıyor.

Sahip olmak hâlâ var olmakla karıştırılıyor.

Doğa hâlâ “kaynak” diye adlandırılıyor.

İlkel benlik şunu fısıldar:

“Al. Daha çok al. Bitene kadar al.”

Ve modern insan, bu fısıltıyı kalkınma, büyüme, refah gibi süslü kelimelerle meşrulaştırır.

Kopamayışın Nedeni: Konforun Sarhoşluğu

İnsan ilkel benlikten kopamaz çünkü bedelini henüz bireysel olarak ödemediğini sanır.

Musluk hâlâ akıyorsa, sorun yoktur.

Market rafı doluysa, kriz yoktur.

Elektrik yanıyorsa, karanlık uzaktadır.

Oysa bu bir yanılsamadır.

Bugün dünyada:

2 milyardan fazla insan temiz içme suyuna düzenli erişemiyor.

Son 50 yılda biyolojik çeşitliliğin yaklaşık %70’i yok oldu.

Dünya üzerindeki tatlı su kaynaklarının %80’inden fazlası tarım ve sanayi tarafından kirletildi ya da tüketildi.

Bunlar rakam değil.

Bunlar geri dönüşsüzlük eşikleri.

Bu Topraklar Ne Yaşıyor?

Bu coğrafyada göller ölürken sessiz kalındı.

Akşehir Gölü kurudu.

Eber Gölü can çekişiyor.

Tuz Gölü, flamingoların yavrularıyla birlikte çatladı.

Beyşehir, Manyas, Sapanca alarm veriyor.

Yeraltı suları, sondajlarla yağmalandı.

Nehirler HES’lerle borulara hapsedildi.

Verimli tarım arazileri betonla mühürlendi.

Sonuç?

Kuraklık artık istisna değil, yeni normal.

Çiftçi toprağını terk ediyor.

Gıda fiyatları artıyor.

Temiz su, stratejik bir silaha dönüşüyor.

Ama ilkel benlik hâlâ şunu söylüyor:

“Bugün kazanalım, yarını sonra düşünürüz.”

Küresel Yıkım: Dünya Bir Deneme Tahtası Değil

Amazonlar her yıl milyonlarca hektar küçülüyor.

Okyanuslarda plastik adalar, balıklardan büyük.

Buzullar eriyor; denizler yükseliyor.

Toprak yoruldu, iklim dengesi bozuldu.

Ve biz hâlâ “doğaya zarar veriyoruz” diyoruz.

Yanlış.

Doğaya zarar verilmiyor. Doğa cevap veriyor.

İnsan kendi yaşam alanını sabote ediyor.

Kendi sofrasını zehirliyor.

Kendi suyunu kurutuyor.

İlkel Benlik Yenilmez Değil

İnsan ilkel benliğini yenemediği için bu halde değil.

Yenmek istemediği için bu halde.

Çünkü:

Sorumluluk rahatsız eder.

Sadelik kâr getirmez.

Vicdan büyümeyi yavaşlatır.

Ama gerçek şu: İlkel benlik kazanırsa, insan kaybeder.

Ne teknoloji kurtarır,

ne para,

ne sınırlar,

ne ordular.

Su yoksa, hayat yoktur.

Toprak ölürse, insan da ölür.

Doğa çökerse, medeniyet masaldır.

Bu bir çevre meselesi değil.

Bu bir var olma meselesidir.

Ve soru artık şudur:

İnsan, ilkel benliğini dizginleyip insan mı olacak;

yoksa kendi yarattığı enkazın altında kalıp tarih mi olacak?

Sessizlik de bir cevaptır.

 

 

Saturno devorando a un hijo - GOYA

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (2)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve aydinyeniufuk.com.tr sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Hidayet KOÇ
(04.02.2026 11:47 - #72775)
Kutlarım. Cook önemli bir konuda, "aynaya bakma" ihtiyacımı uyandırdı. Bence bu ve benzeri içerikli bir metin; tüm tv kanallarında en yoğun izlenme saatinde, düzenli olarak HER GÜN okunmalı. Okullarda müfredata konmalı. vb. vb. Elinize kaleminize (klavyene) sağlık..
Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve aydinyeniufuk.com.tr sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
(0) (0)
A.Şahin
(04.02.2026 20:06 - #72782)
Bizim ülkemizde bilim dışlandığı sürece çaresizliği sorunları Allah’a havale ederek çözmeye çalışıldığı sürece dünyayı sömüren kartellere mahkum oluruz suyu birileri madenleri birileri güncel menfaatleri doğrultusunda geleceği ve gelecek nesli düşünmeden bu günkü menfaatleri doğrultusunda doğayı katlederken seyirci kalanlar bu suça ortak olduğu sürçe toplumların ve dünyanın akibeti pek parlak değil çok güzel ve gerçekçi bir makale çok teşekkür ederim
Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve aydinyeniufuk.com.tr sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
(0) (0)
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.