Bir süredir aynı duyguyu taşıyorum. Bir yorgunluk... Belki biraz da bıkkınlık... Yanlış anlaşılmasın; tarihten değil. Geçmişten değil. Bu ülkenin hafızasından, acılarından, mücadelelerinden hiç değil. Ama geçmişin etrafında dönüp duran bitmeyen tartışmalardan yoruldum. Aynı kamplaşmalardan... Aynı sloganlardan... Aynı ezberlerden... Sanki yıllardır aynı masanın etrafında oturuyor, aynı konuları farklı kelimelerle yeniden konuşuyoruz. Oysa dışarıda dünya değişiyor. Hem de insanlık tarihinin en hızlı dönüşümlerinden biri yaşanıyor. Devletler değişiyor. Ekonomiler değişiyor. Toplumlar değişiyor. Güç dengeleri değişiyor. Dünün büyük doğruları sorgulanırken yeni modeller ortaya çıkıyor. Yeni arayışlar doğuyor. İnsanlık, önüne çıkan yeni sorunlara yeni cevaplar üretmeye çalışıyor. Biz ise çoğu zaman hâlâ dünün hesaplarını kapatmaya uğraşıyoruz. Elbette geçmiş önemlidir. Geçmişini bilmeyen bir toplum geleceğini de kuramaz. Ama geçmiş, içinde yaşanacak bir ev değildir. Geçmiş, geleceğe taşınacak bir tecrübedir. Kökler önemlidir. Fakat ağacın görevi yalnızca kök salmak değildir. Büyümektir. Dallanıp budaklanmaktır. Göğe doğru uzanmaktır. Bugün dünyanın önünde yeni sorular var. Adalet nasıl korunacak? Demokrasi nasıl yenilenecek? Devlet ile sermaye arasındaki ilişki nasıl şekillenecek? Göç hareketleri toplumları nasıl değiştirecek? İnanç, ahlâk ve kültür hangi yeni sınamalarla karşılaşacak? İnsan, değişen dünyanın içinde kendisini nasıl tanımlayacak? Bu soruların cevaplarını bugün biliyor olmayabiliriz. Ama en azından bu soruları sormak zorundayız. Çünkü soru üretmeyen toplumlar cevap da üretemez. Fikir üretmeyen toplumlar zamanla başkalarının fikirleriyle düşünmeye başlar. Kavram üretmeyen toplumlar başkalarının kavramlarıyla konuşur. Yol çizmeyen toplumlar ise başkalarının çizdiği yollarda yürür. Beni asıl düşündüren de budur. Dünyanın değişmesi değil. Bizim bu değişime ne kattığımız. Yeni bir fikir üretiyor muyuz? Yeni bir model öneriyor muyuz? Yeni bir ufuk açabiliyor muyuz? Yoksa sadece başkalarının ürettiklerini tartışmakla mı yetiniyoruz? Çünkü geleceği belirleyecek olan şey, geçmişte ne kadar haklı olduğumuz değildir. Bugün ne ürettiğimizdir. Bilim üretmeden... Düşünce üretmeden... Kavram üretmeden... Hayal üretmeden... Gelecekte güçlü kalmak mümkün değildir. Üretmediğimiz her şey, başkalarının ürettiğine bağımlılığımızı artırır. Ve üretmediğimizin sonu yalnızca geri kalmak değildir. Üretmediğimizin sonu silinmektir.  Tarihten silinmek değil belki... Ama geleceğin kuruluşunda söz sahibi olamamak. Başkalarının yazdığı hikâyede figüran olmak. İşte benim kaygım budur. Geçmişimizi kaybetmek değil... Geleceğimizi kaybetmek. Bu yüzden geçmişe sırt çevirelim demiyorum. Ama artık biraz da önümüze bakalım diyorum. Çünkü çocuklarımızın yaşayacağı dünya, bizim devraldığımız dünyaya benzemeyecek. Onlar bizden eski kavgaları değil, yeni fikirleri miras almak isteyecekler. Ezberleri değil, ufku... Tartışmaları değil, üretimi... Sloganları değil, düşünceyi... Belki de bugün kendimize sormamız gereken soru şudur: Dünün tartışmalarında kim haklıydı? Değil. Yarının dünyasına ne bırakıyoruz? Çünkü geçmiş bize kim olduğumuzu anlatır. Ama gelecek, kim olacağımıza karar verir. Geçmişe borcumuz var. Ama geleceğe karşı sorumluluğumuz daha büyük.