Bu ülkede gazetecilik çoğu zaman haber yazmakla değil, nerede duracağını hesaplamakla başlıyor. Bugün, 3 Ocak, Dünya Basın Özgürlüğü Günü. Sınır Tanımayan Gazeteciler verilerine göre Türkiye, 180 ülke içinde 163. sırada.  Skor: Yüzde 27,94. Bu bir yorum değil. Bir sıralama da değil. Bir durum tespiti. Ama bu tabloyu anlamak için rakama değil, o rakamı üreten zemine bakmak gerekiyor.  Çünkü basın özgürlüğü tek başına ölçülen bir şey değil; bir iklimin sonucu. RSF yani Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü bu değerlemeyi beş başlıkta topluyor:  1.Siyasi, 2.Hukuki, 3.Ekonomik, 4.Sosyo-Kültürel, 5.Güvenlik. Türkiye’de mesele tam olarak bu başlıkların kesişiminde şekilleniyor. … Siyasi alanda basın ile iktidar arasındaki mesafe daraldıkça, gazeteciliğin hareket alanı da daralıyor. Bugün birçok haber, yazılmadan önce tartılıyor. Mesele sadece doğruyu bulmak değil; o doğrunun ne kadarının söylenebileceğini kestirmek. Bu, açık bir müdahale biçimi değil. Ama etkisi doğrudan. … Hukuki çerçevede ise belirsizlik öne çıkıyor. “Terör”, “hakaret”, “dezenformasyon” gibi başlıklar, gazetecilik faaliyetinin sınırlarına daha sık temas ediyor. Sorun tek tek davalar değil. Sorun, sınırın nerede başlayıp nerede bittiğinin net olmaması. Çünkü hukuk öngörülebilir değilse, gazeteci risk almaz. Kendini geri çeker. Ve bu geri çekilme, çoğu zaman görünmez. … Ekonomik yapı, meselenin en az konuşulan ama en belirleyici tarafı. Medya sahipliği büyük ölçüde belli merkezlerde toplanmış durumda. Kamu kaynaklarının dağılımı, reklam ilişkileri ve finansal bağımlılıklar, doğrudan talimat vermeden de bir çerçeve oluşturuyor. Kimse “yazma” demiyor olabilir. Ama herkes neyin yazılmayacağını biliyor. Bu da haberin içeriğini, daha yazılmadan şekillendiriyor. … Dijital alan bir dönem alternatif bir zemin olarak görülüyordu. Daha hızlı, daha bağımsız, daha esnek. Bugün ise aynı alan, farklı araçlarla yeniden düzenleniyor. Sosyal medya üzerindeki denetim, içerik kaldırma süreçleri ve platformlara getirilen yükümlülükler, bilginin dolaşımını doğrudan etkiliyor. Alan genişliyor gibi görünürken, aynı anda daralabiliyor. … Bir de işin görünmeyen tarafı var: Sosyokültürel iklim. Gazetecinin itibarsızlaştırıldığı, hedef gösterildiği ya da yalnız bırakıldığı bir ortamda, hukuki özgürlükler tek başına bir anlam ifade etmiyor. Çünkü gazetecilik sadece yazmak değil; o yazının arkasında durabilmektir. Ve bu her zaman mümkün olmuyor. … Bütün bunlar yan yana geldiğinde ortaya şu çıkıyor: Basın özgürlüğü bir anda ortadan kalkmaz. Yavaş yavaş daralır. Gazeteler çıkar, siteler güncellenir, ekranlar dolar. Yani görünürde bir eksiklik yoktur. Ama asıl eksik, içerikte başlar. O yüzden bir ülkede basın özgürlüğü olup olmadığını anlamak için yayımlanan haberlere değil, hiç yazılamayanlara bakmak gerekir. … Bugün 3 Mayıs. Bir gün daha kayda geçiyor. Yarın yine haberler yapılacak, manşetler atılacak, ekranlar dolacak. Her şey olağan görünecek. Ama asıl mesele şu: Gerçek, olduğu gibi mi kalacak, yoksa olması istendiği gibi mi anlatılacak? Bu sorunun cevabı, herhangi bir sıralamadan daha belirleyici.