Rıdvan Eşin
Ünüllar Hidrolik
Caddebostan
Süleyman Çokay
Köşe Yazarı
Süleyman Çokay
 

ŞİDDETİN GÖRÜNMEZ AZMETTİRİCİSİ: SOSYAL MEDYA

Şiddet haberlerinin medyada sıklıkla ve tüm çıplaklığıyla yer almasının gençler üzerindeki etkileri, psikologlar, psikolojik danışmanlar, sosyologlar ve iletişim uzmanları tarafından uzun yıllardır incelenen çok boyutlu bir konudur. Bu durumun gençler üzerindeki etkileri tek bir nedene bağlanamasa da, araştırmalar ve uzman görüşleri belirli riskleri ve eğilimleri ortaya koymaktadır. Bilimsel çalışmaların sonucunda ulaştığımız vurgular; 1. Şiddetin Kanıksanması ve Duyarsızlaşma Medyada şiddet içerikli haberlere çok sık maruz kalmak, gençlerde duyarsızlaşma (desensitization) etkisine yol açabilir. Şiddet sahneleri normalleşmeye başlar. Bireyler gerçek hayatta karşılaştıkları şiddet olaylarına karşı daha az empati göstermeye veya bu olayları sıradan görmeye başlayabilir. Şiddetin, sorunları çözmek için "doğal bir yöntem" olduğu algısı yerleşebilir. 2. Model Alma ve Taklit Etme (Sosyal Öğrenme) Albert Bandura'nın ‘Sosyal Öğrenme Teorisi’ne göre insanlar, özellikle de gelişim çağındaki gençler, çevrelerinde ve medyada gördükleri davranışları model alırlar. Yöntem Öğrenme: Şiddet haberlerinin tüm detaylarıyla, sansürsüz verilmesi, suça eğilimli gençler için adeta bir "rehber" veya yöntem öğretici rolü üstlenebilir. Taklit (Kopyalama): Özellikle dikkat çekmek, güçlü görünmek veya bir grubun parçası olmak isteyen gençler, medyada gördükleri saldırgan davranışları taklit edebilirler. 3. İlgi Çekme ve Popülarite Arayışı Günümüzde dijital dünyanın ve sosyal medyanın da etkisiyle “görünür olmak” ve “ilgi çekmek” gençler arasında büyük bir motivasyon kaynağı haline gelmiştir. Şiddet eylemlerinin medyada geniş yer bulması, bazı gençler tarafından yanlış bir şekilde “güç”, “şöhret” veya “statü” kazanma yolu olarak algılanabilir. Saldırganlık eylemi, gençlerin akranları arasında veya dijital platformlarda "ilgi odağı olma" arayışının tehlikeli bir aracına dönüşebilir. 4. Güven Kapsülü ve "Kötü Dünya Sendromu" Sık yayınlanan şiddet haberleri sadece saldırganlığı artırmakla kalmaz; aynı zamanda gençlerde yoğun bir kaygı, korku ve güvensizlik duygusu da yaratır. George Gerbner'in ortaya koyduğu “Kötü Dünya Sendromu” nedeniyle, gençler dünyanın olduğundan çok daha tehlikeli bir yer olduğuna inanarak savunmacı bir saldırganlık (kendini koruma dürtüsüyle aşırı tepki verme) geliştirebilirler. Sonuç ve Çözüm Arayışları Uzmanlar, şiddet eylemlerinin genç sayısını doğrudan ve tek başına artırdığını söylemek yerine, eğilimi olan bireyleri tetiklediğini ve şiddeti normalleştirdiğini vurgulamaktadır. Medyanın ve habercilik dilinin bu noktada yapıcı bir rol üstlenmesi hayati önem taşır: Haber Dili Değişmeli: Şiddet olayları dramatize edilmeden, magazinleştirilmeden ve saldırganı kahramanlaştırmayacak (veya detaylı yöntem göstermeyecek) şekilde, mesafeli bir dille verilmelidir. Medya Okuryazarlığı: Gençlere okullarda ve aile içinde eleştirel medya okuryazarlığı becerisi kazandırılmalıdır. Alternatif İlgi Alanları: Gençlerin ilgi çekme ve kendilerini kanıtlama ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri spor, sanat, bilim ve sosyal sorumluluk gibi sağlıklı alanlar teşvik edilmelidir.
Ekleme Tarihi: 01 Ekim 2026 -Perşembe

ŞİDDETİN GÖRÜNMEZ AZMETTİRİCİSİ: SOSYAL MEDYA

Şiddet haberlerinin medyada sıklıkla ve tüm çıplaklığıyla yer almasının gençler üzerindeki etkileri, psikologlar, psikolojik danışmanlar, sosyologlar ve iletişim uzmanları tarafından uzun yıllardır incelenen çok boyutlu bir konudur. Bu durumun gençler üzerindeki etkileri tek bir nedene bağlanamasa da, araştırmalar ve uzman görüşleri belirli riskleri ve eğilimleri ortaya koymaktadır.

Bilimsel çalışmaların sonucunda ulaştığımız vurgular;

1. Şiddetin Kanıksanması ve Duyarsızlaşma

Medyada şiddet içerikli haberlere çok sık maruz kalmak, gençlerde duyarsızlaşma (desensitization) etkisine yol açabilir.

  • Şiddet sahneleri normalleşmeye başlar.
  • Bireyler gerçek hayatta karşılaştıkları şiddet olaylarına karşı daha az empati göstermeye veya bu olayları sıradan görmeye başlayabilir.
  • Şiddetin, sorunları çözmek için "doğal bir yöntem" olduğu algısı yerleşebilir.

2. Model Alma ve Taklit Etme (Sosyal Öğrenme)

Albert Bandura'nın ‘Sosyal Öğrenme Teorisi’ne göre insanlar, özellikle de gelişim çağındaki gençler, çevrelerinde ve medyada gördükleri davranışları model alırlar.

  • Yöntem Öğrenme: Şiddet haberlerinin tüm detaylarıyla, sansürsüz verilmesi, suça eğilimli gençler için adeta bir "rehber" veya yöntem öğretici rolü üstlenebilir.
  • Taklit (Kopyalama): Özellikle dikkat çekmek, güçlü görünmek veya bir grubun parçası olmak isteyen gençler, medyada gördükleri saldırgan davranışları taklit edebilirler.

3. İlgi Çekme ve Popülarite Arayışı

Günümüzde dijital dünyanın ve sosyal medyanın da etkisiyle “görünür olmak” ve “ilgi çekmek” gençler arasında büyük bir motivasyon kaynağı haline gelmiştir.

  • Şiddet eylemlerinin medyada geniş yer bulması, bazı gençler tarafından yanlış bir şekilde “güç”, “şöhret” veya “statü” kazanma yolu olarak algılanabilir.
  • Saldırganlık eylemi, gençlerin akranları arasında veya dijital platformlarda "ilgi odağı olma" arayışının tehlikeli bir aracına dönüşebilir.

4. Güven Kapsülü ve "Kötü Dünya Sendromu"

Sık yayınlanan şiddet haberleri sadece saldırganlığı artırmakla kalmaz; aynı zamanda gençlerde yoğun bir kaygı, korku ve güvensizlik duygusu da yaratır. George Gerbner'in ortaya koyduğu “Kötü Dünya Sendromu” nedeniyle, gençler dünyanın olduğundan çok daha tehlikeli bir yer olduğuna inanarak savunmacı bir saldırganlık (kendini koruma dürtüsüyle aşırı tepki verme) geliştirebilirler.

Sonuç ve Çözüm Arayışları

Uzmanlar, şiddet eylemlerinin genç sayısını doğrudan ve tek başına artırdığını söylemek yerine, eğilimi olan bireyleri tetiklediğini ve şiddeti normalleştirdiğini vurgulamaktadır. Medyanın ve habercilik dilinin bu noktada yapıcı bir rol üstlenmesi hayati önem taşır:

  • Haber Dili Değişmeli: Şiddet olayları dramatize edilmeden, magazinleştirilmeden ve saldırganı kahramanlaştırmayacak (veya detaylı yöntem göstermeyecek) şekilde, mesafeli bir dille verilmelidir.
  • Medya Okuryazarlığı: Gençlere okullarda ve aile içinde eleştirel medya okuryazarlığı becerisi kazandırılmalıdır.
  • Alternatif İlgi Alanları: Gençlerin ilgi çekme ve kendilerini kanıtlama ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri spor, sanat, bilim ve sosyal sorumluluk gibi sağlıklı alanlar teşvik edilmelidir.
Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve aydinyeniufuk.com.tr sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.
Yeni Slow Radyo