YKS sonuçları açıklandı. Şimdi milyonlarca genç için sınavın ardından belki de daha zor bir süreç başladı: Tercih dönemi. Geçtiğimiz günlerde bu süreçte tamamlandı. Tam da bu dönemde ülkemizin en önemli isimlerinden yönetim ve kurumsal gelişim danışmanı Canan Duman’ın YKS tercihleri üzerine yaptığı paylaşım, üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir noktaya dikkat çekiyor. Duman, her yıl karşımıza çıkan “geleceğin meslekleri”, “yok olacak meslekler” ve “bu bölümü seçersen işsiz kalırsın” türündeki kesin yargılara karşı gençleri uyarıyor. Ona göre mesele yalnızca hangi bölümü seçtiğimiz değil; seçtiğimiz mesleği yapay zekâ, teknoloji ve iş dünyasının gerçekleriyle nasıl birleştireceğimiz. Canan Duman’ın vurgularına hep birlikte bakalım. Çünkü bugün bir gencin tercih döneminde karşı karşıya kaldığı en büyük sorun bilgi eksikliği değil, bilgi kalabalığı. Bir yanda sosyal medya uzmanları, diğer yanda aileler, öğretmenler, mezunlar, arkadaşlar ve çevreden gelen yüzlerce farklı yorum... “Bu bölümü yazma.” “Bu mesleğin geleceği yok.” “Şunu okursan kesin iş bulursun.” “Bizim tanıdığımız da bu bölümü bitirdi, işsiz.” Genç, bütün bu seslerin arasında kendi sesini duymakta zorlanıyor. Oysa bir başkasının deneyimi, sizin geleceğinizin garantisi ya da uyarısı değildir. Diploma önemli ama artık tek başına yeterli değil Üniversite eğitimi hâlâ çok değerli. Ancak diploma artık çalışma hayatına girişte tek başına yeterli bir güvence değil. Üniversite yıllarını yalnızca dersleri geçmek için kullanan öğrenciyle; staj yapan, proje üreten, yabancı dil öğrenen, teknolojiyi takip eden, insan ilişkilerini geliştiren ve sahayı tanıyan öğrenci arasında mezuniyet sonrasında ciddi bir fark oluşuyor. Bu nedenle tercih yaparken yalnızca “Bu bölümün iş imkânı var mı?” diye sormak yerine, “Ben bu alanda kendimi nasıl geliştirebilirim?” sorusunu da sormak gerekiyor. Yapay zekâdan korkmak yerine onu öğrenmek Yapay zekâ elbette birçok mesleği dönüştürecek. Fakat belki de yanlış soruyu soruyoruz: “Yapay zekâ benim mesleğimi elimden alacak mı?” Bunun yerine, “Ben yapay zekâyı mesleğimin bir parçası haline getirerek nasıl daha iyi bir profesyonel olabilirim?” diye sormak gerekiyor. Geleceğin çalışanı yalnızca kendi alanını bilen değil, teknolojiyi kendi alanıyla birleştirebilen kişi olacak. Tek bir unvan artık yetmeyebilir Geleceğin çalışma hayatında farklı disiplinleri bir araya getirebilen insanların avantajı artacak. Biraz veri bilen, teknolojiyi kullanabilen, iyi iletişim kurabilen, insan davranışını anlayabilen ve kendi alanında uzmanlaşan kişiler... Kısacası “tek bir unvanın” arkasına saklanmak yerine, farklı becerileri bir araya getirebilmek önemli hale geliyor. Gençlere meslek listesi değil, beceri kazandırmalıyız Belki de artık gençlere her yıl değişen “geleceğin meslekleri” listelerini ezberletmek yerine, hangi mesleği seçerse seçsin onu güçlü kılacak becerileri konuşmalıyız. Merak etmek. Öğrenmeyi öğrenmek. İletişim kurmak. Problem çözmek. Teknolojiyi kullanmak. Değişime uyum sağlamak. Sorumluluk almak. Ve en önemlisi, kendini tanımak. Çünkü bugün geleceğin mesleğini kesin olarak bilmek mümkün değil. Ama geleceğin insanında hangi özelliklerin değerli olacağını tahmin etmek mümkün. Son söz YKS tercihi bir gencin hayatındaki önemli kararlardan biri. Ancak tek bir tercih, insanın bütün hayatını tek başına belirlemiyor. Asıl mesele hangi bölümü seçtiğiniz kadar, o bölümde kendinizi nasıl yetiştirdiğiniz. Bu nedenle gençlere “Geleceğin mesleği hangisi?” diye sormak yerine belki de şu soruyu sormalıyız: “Gelecekte nasıl bir profesyonel olmak istiyorsun?” Çünkü geleceği yalnızca meslekler değil, kendini sürekli geliştiren insanlar kuracak.