İran-ABD’nin Hürmüz Boğazında devam eden gerginlikleri deniz taşımacılığının faturasını hızla artırmaktadır. Küresel tanker filolarının yüzde 15’inin Umman açıklarında beklediğini, Orta Doğu Çin hattında büyük tankerlerin günlük kiralarının 1,2 milyon doları aştığı, navlunların ağustos ayından bugüne iki katına yükseldiği belirtilmektedir. Bu yüzden küresel petrol fiyatlarının uzun süre 100 doların üzerinde seyretmesi beklenmektedir. Ayrıca savaş riski teminatı veren deniz sigorta şirketlerinin kriz boyunca 2 milyar dolar zarar ettikleri tahmin edilmektedir.
ABD’de Mortgage Bankalar Birliği(MBA) konut kredileri için ortalama faiz oranının Mayıs 2024 ayından bugüne en yüksek seviyesine çıkarak 30 yıllıklarda yüzde 7.12’ye yükselmiş, başvurular azalmaya başlamıştır.
ABD Merkez Bankası(Fed) Eylül ayı toplantısında politika faizini oy birliğiyle 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltmişti. Enflasyonun hedefe dönmesi için ve ekonominin dayanıklılığının sağlanması açısından yıl sonundan önce bir faiz artırımınında gündemde olabileceği açıklanmıştır. Fed’in şahin para poltikasını sürdüreceğine yönelik beklentilerin artması nedeniyle dolar endeksi 101,24 yükselerek iki ayın en yüksek seviyesini görmüştür.
Altın fiyatlarında ABD Merkez Bankasının uzun süre faizleri yüksek seviyede tutabileceği beklentileri ve güçlenen dolar karşısında kayıp yaşama ihtimalinin bulunduğu tahmin edilerek haftalık yüzde 2’ye yakın değer kaybı gözlenmiştir. Burada doların değer kazanması yanında ABD hazine tahvil fiyatlarındaki yükselişin etkili olduğu yorumlanmaktadır.
Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK) 2026 eylül ayı sektörel güven endeksine göre hizmet sektörü 111,9 seviyesinde aynı seviyede kalırken, perakende ticaret sektörü yüzde 1,1 artarak 111,9 seviyesine, inşaat sektöründe ise yüzde 0,2 azalarak 83,0 olmuştur.
Sermaye Piyasası Kurulu(SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararında tasfiye kararı alınan 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fondaki tekil yatırımcı sayısının 455.758 olduğunu açıklamıştır. Fon yönetim şirketlerine yönelik yasal işlemler devan ederken fon mağdurları için çözüm seçenekleri değerlendirilmektedir. Bu çerçevede yapılan açıklamalarda sermaye piyasalarında yaşanan fon sorunlarının sınırlı bir alanı kapsadığı, finansal sistem ve ekonomi açısından risk bulunmadığı açıklanmıştır.
TCMB uluslararası Rezervler ve Döviz likiditesi verilerine göre 18 Eylül haftasında toplam rezervler 174,4 milyar dolar, döviz varlıkları 55,1 milyar dolara gerilemiş, altın cinsinden rezerv varlıklar 111,6 milyar dolar, IMF rezerv pozisyonu ve SDR toplamı ise 7,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığının Tarımsal Gıda Sektörünün Dönüşümü Projesi kapsamında yapılan çalışmalarda, Dünya Bankasından 750 milyon dolar finansman sağlanmıştır. Proje kapsamında tarımsal gıda değer zincirlerinin rekabetçiliğinin ve entegrasyonunun güçlendirilmesi yanında verimlilik, katma değer, pazara erişim kapasitelerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kaynakla birlikte Dünya Bankasından 2026 yılında tüm sektörler için sağlanan uzun vadeli, uygun koşullu dış finansman toplamı 9 milyar doları aşacaktır. Bu proje finansmanları OVP çerçevesinde uzun vadeli ve uygun koşullu dış finansman çalışmaları kapsamındadır.
JPMorgan, TCMB’nin Ekim ve Aralık toplantılarında politika faizini 100’er baz puan indirerek yıl sonunda yüzde 35’e çekmesini tahminlemekte olup, 5 Ekimde açıklanacak eylül enflasyonunun 22 Ekim PPK toplantısında yüzde 36 indirme alanı açılacağını tahmin etmiştir.
BIST100 endeksi 14.600’lerden, 12.899’a gelmiş, dalgalı seyri devam etmektedir. YP paritelerine baktığımızda Usd/TL paritesi 48,93, Euro/TL paritesin 55,75, altın ons fiyatı 4.284 usd, Gram Altın fiyatları ise 6.740.-TL. civarında dalgalanmaktadır.
Küresel Bankaların Altın fiyatları için beklentileri dördüncü çeyrek ve yıl sonu beklentilerde yukarı yönlü beklenti hakim görünmektedir. Fed’in faiz politikası ve güçlü dolara rağmen jeopolitik risklerin orta ve uzun vadeli görünümü ve Merkez Bankalarının alımları yukarı yönlü hareketi desteklemektedir.
Eşel Mobil uygulamasının 1 Ekim’de sona ermesinin ardından ek bir düzenleme yapılmazsa benzine tek seferde 12,48 TL. zam yapılma olasılığı yüksek görünmektedir.
TCMB’nin Temmuz 2026 ayı itibarıyla reel kesim fimaların döviz varlıklarının 190,4 milyar dolar, döviz yükümlülüklerinin ise 401,2 milyar dolar açıklamış, net döviz pozisyon açığı ise 210,8 milyar dolar düzeyinde olup, yakından izlenmesi gereken bir tablodur. Burada değerlendirilmesi gereken açığı olan reel kesim şirketlerinin kur yükseldiğinde borçlarını ödeyebilecek performanslarının olup olmadığıdır.
Navlun ücretlerinin yüksekliği, petrol fiyatlarının tüm sektörlere olumsuz etkileri, piyasalardaki kırılganlıklar, yatırımcıların odağında olmaya devam etmektedir.
Saygılarımla,