KALÇA AĞRISI SESSİZCE İLERLEYEBİLİR: KALÇA EKLEMİNDE KİREÇLENMEYE (KOKSAARTROZA) DİKKAT!

AYDIN - Kalça ekleminde kireçlenme, tıbbi adıyla kalça artrozu (koksaartroz), özellikle ileri yaş grubunda sık görülen, ilerleyici ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen önemli bir eklem hastalığıdır. Çoğu zaman yavaş ilerlemesi nedeniyle başlangıçta hafife alınan bu rahatsızlık, zamanında müdahale edilmediğinde günlük yaşam aktivitelerini belirgin şekilde kısıtlayabilir. Kalça eklemi, eklem yüzeylerini kaplayan ve hareket sırasında sürtünmeyi azaltan kıkırdak doku sayesinde rahat ve ağrısız hareket eder. Ancak bu kıkırdak dokunun çeşitli nedenlerle incelmesi, aşınması veya kaybolması sonucunda eklem yüzeyleri zarar görür ve kireçlenme (koksaartroz) gelişir. Bu süreçte ağrı, hareket kısıtlılığı ve eklem sertliği kaçınılmaz hale gelir. Belirtiler Erken Dönemde İpucu Verir Kalça artrozunun en erken belirtileri arasında kasık ve uyluk bölgesinde başlayan, zamanla dize doğru yayılan ağrı yer alır. İlerleyen dönemlerde kalça hareketlerinde kısıtlılık, yürüme ve merdiven çıkmada zorlanma görülür. Topallama çoğu zaman hastanın kendisinden önce yakınları tarafından fark edilir. Hastalığın ileri evrelerinde ise istirahat halindeyken bile ağrı ortaya çıkabilir. Kimler Risk Altında? Yaşın ilerlemesi en önemli risk faktörlerinden biridir. Bunun yanı sıra aşırı kilo, ağır çalışma koşulları, ailede benzer rahatsızlık öyküsü, geçmişte kalça eklemini ilgilendiren kırık veya çıkıklar da kalça kireçlenmesi artrozu gelişme riskini artırmaktadır. Doğru Tanı Tedavinin Anahtarıdır Tanı sürecinde ayrıntılı bir ortopedik muayene büyük önem taşır. Röntgen başta olmak üzere manyetik rezonans (MR) ve bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme yöntemleri ile hastalığın evresi net olarak belirlenir ve tedavi buna göre planlanır. Tedavi Hastaya Özel Planlanır Kireçlenme(koksaartroz) tedavisi, hastalığın evresine göre cerrahi dışı ve cerrahi yöntemler olarak iki gruba ayrılır. Erken evre hastalarda fizik tedavi uygulamaları, ağrı kesici ilaçlar ve eklem içi enjeksiyonlar ile şikâyetler kontrol altına alınabilir. Ancak ileri evre vakalarda cerrahi tedavi kaçınılmazdır. Erken Tanı Yaşam Kalitesini Korur Kalça ağrısı, hareket kısıtlılığı ve yürüme zorluğu yaşayan bireylerin bu şikâyetleri ihmal etmemesi büyük önem taşır. Erken tanı ve doğru tedavi ile kireçlenme (koksaartroz) kontrol altına alınabilir ve hastalar aktif, ağrısız bir yaşama yeniden kavuşabilir. Bu noktada total kalça protezi ameliyatı, hastaların ağrısız hareket edebilmesini sağlayarak yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır. Total Kalça Protezi İle Yaşam Kalitesi Artar Cerrahi yöntemler denince akla Total Kalça Protezi gelir. Total kalça protezi ameliyat yöntemleri ve hastaya kullanılan protezler teknolojik yöntemlerin gelişmesi ile birlikte çok ilerleme kaydetmiştir. Özellikle protezlerin yüzey kaplamaları ve hareketli kısımların özellikleri protezin hastada uzun süre kalmasına yardımcı olmuştur. Son yıllarda ise en büyük gelişme tüm robotik sistemlerde kalça protez cerrahisinde kullanıma girmiş olmasıdır. Robotik kalça cerrahi nedir? Robotik kalça cerrahisi ameliyat sırasında bilgisayar ve robotik sistemin birlikte çalıştığı bir yöntemdir. Ameliyat robot tarafından yapılmaz ama robot ameliyatı yapan cerrahın yaptığı ölçümlerin mümkün olan en iyi şekilde olması için yönlendirir. Son yıllarda kalça protezi cerrahisinde robotik sistemlerin kullanımı önemli bir gelişme sağlamıştır. Robotik kalça cerrahisinde ameliyatı robot değil, cerrah gerçekleştirir; robotik sistem cerraha ölçüm, planlama ve yerleştirme aşamalarında rehberlik eder. Böylece protezin ideal açıyla yerleştirilmesi, bacak boyu farkının azaltılması ve eklem dengesinin daha doğru sağlanması mümkün olur. Robotik cerrahi; protezin ömrünü uzatması, iyileşme süresini kısaltması ve daha güvenli cerrahi sağlaması açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Ancak her merkezde bulunmaması, maliyetinin daha yüksek olması ve deneyimli cerrah gerektirmesi yöntemin sınırlılıkları arasında yer almaktadır. Prof. Dr. Ş. Öner Şavk Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı