Baş Ağrınızın Adı Migren mi?

EYDIN - Migren Nedir? Migren, tekrarlayan ataklarla seyreden, genellikle zonklayıcı karakterde baş ağrısı ile ortaya çıkan nörolojik bir hastalıktır. Çoğu zaman başın bir tarafında hissedilir ve bulantı, kusma, ışığa ve sese hassasiyet gibi belirtiler eşlik edebilir. Basit bir baş ağrısından farklı olarak migren, kişinin günlük yaşamını ve iş performansını ciddi şekilde etkileyebilir. Migren Toplumda Ne kadar Yaygındır? Migren oldukça yaygın bir hastalıktır. Toplumun yaklaşık %12–15’inde görülür. Kadınlarda erkeklere göre yaklaşık üç kat daha sık ortaya çıkar. Özellikle 20–50 yaş arası bireylerde daha yaygındır ve bu nedenle çalışma hayatını etkileyen önemli bir sağlık sorunu olarak kabul edilir. Migrenin en tipik belirtileri nelerdir? Migren atağı sırasında genellikle orta veya şiddetli baş ağrısı olur. Ağrı çoğu zaman zonklayıcıdır ve fiziksel aktivite ile artabilir. Bulantı, kusma, ışığa ve sese hassasiyet sık görülen eşlikçi belirtilerdir. Bazı hastalarda ağrı başlamadan önce görsel parlamalar, zikzak çizgiler veya görme alanında karanlık bölgeler gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Buna “aura” adı verilir. Migren neden olur? Migrenin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak beynin ağrı ile ilgili merkezlerinde oluşan bazı değişiklikler ve sinir sistemi ile damarlar arasındaki etkileşimler önemli rol oynar. Genetik yatkınlık da önemli bir faktördür. Migren hastalarının önemli bir kısmında aile öyküsü bulunmaktadır. Migreni tetikleyen faktörler nelerdir? Her hastada tetikleyiciler farklı olabilir. En sık görülen tetikleyiciler arasında stres, uykusuzluk, öğün atlama, susuz kalma, hormonal değişiklikler, yoğun ışık, keskin kokular ve hava değişiklikleri sayılabilir. Ayrıca uzun süre ekran karşısında kalmak da bazı hastalarda migren atağını başlatabilir. Migreni tetikleyen yiyecekler nelerdir? Bazı gıdalar migren ataklarını tetikleyebilir. En sık suçlanan yiyecekler arasında çikolata, fazla kafein içeren içecekler, bazı olgun peynirler, salam ve sucuk gibi işlenmiş et ürünleri, monosodyum glutamat (MSG) içeren hazır gıdalar ve yapay tatlandırıcı içeren içecekler sayılabilir. Ayrıca uzun süre aç kalmak da migren için önemli bir tetikleyicidir. Ancak her hastanın tetikleyicisi farklıdır. Bu nedenle hastaların kendi ataklarını gözlemleyerek hangi gıdaların kendilerinde ağrıyı başlattığını fark etmeleri önemlidir. Migren tedavisi nasıl yapılır? Migren tedavisi iki temel başlık altında ele alınır: atak tedavisi ve koruyucu (profilaktik) tedavi. Atak tedavisinde amaç ağrı başladığında atağın şiddetini azaltmak ve hastanın günlük yaşamına daha hızlı dönmesini sağlamaktır. Bu amaçla basit ağrı kesiciler veya migrene özel geliştirilen ilaçlar kullanılabilir. Koruyucu migren tedavisi kimlere uygulanır? Ayda birkaç kez den fazla migren atağı yaşayan, atakları çok şiddetli olan veya günlük yaşamı ciddi şekilde etkilenen hastalarda koruyucu tedavi düşünülür. Bu tedavide bazı tansiyon ilaçları, antiepileptik ilaçlar, antidepresanlar veya son yıllarda geliştirilen CGRP hedefli tedaviler kullanılabilir. Amaç atak sıklığını ve şiddetini azaltmaktır. Botoks migren tedavisinde kullanılır mı? Botulinum toksini (botoks) özellikle kronik migren hastalarında etkili bir tedavi seçeneğidir. Ayda 15 günden fazla baş ağrısı yaşayan ve bunun önemli bir kısmı migren olan hastalarda uygulanabilir. Baş ve boyun bölgesindeki belirli noktalara yapılan enjeksiyonlarla uygulanır ve genellikle 3 ayda bir tekrarlanır. Birçok hastada baş ağrısı gün sayısını belirgin şekilde azaltabilir. Migren hastaları günlük yaşamlarında nelere dikkat etmelidir? Düzenli uyku, düzenli beslenme, yeterli su tüketimi ve stresten mümkün olduğunca uzak durmak migren kontrolünde oldukça önemlidir. Ayrıca düzenli egzersiz yapmak ve tetikleyici faktörlerden kaçınmak da atakların azalmasına yardımcı olabilir. Sonuç olarak Migren, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen ancak doğru tanı ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Sık ve şiddetli baş ağrısı yaşayan kişilerin bir nöroloji uzmanına başvurarak değerlendirilmesi önemlidir. Migren ile yaşamak kaderiniz değildir, size uygun tedavi yöntemi ile ağrılarınızdan kurtulabilirsiniz. Aydın Özel Medinova Hastanesi Nöroloji Uzmanı Uzm. Dr. Ozan Sagut